Phương pháp "Gán cho số phải tìm một giá trị sai bất kì rồi tìm cách chỉnh lại cho đúng" (gọi tắt là "gán sai - chỉnh đúng"). Trong các giá trị bất kì ấy nếu gán số 1 (tức đơn vị) ta có phương pháp "gán đơn vị - chỉnh đúng". Sau đây là vài ví dụ:

Ví dụ 1. Tuổi ông hơn tuổi cháu là 66 năm. Biết rằng tuổi ông bao nhiêu năm thì tuổi cháu bấy nhiêu tháng . Hãy tính tuổi ông và tuổi cháu (tương tự bài Tính tuổi - cuộc thi Giải toán qua thư TTT số 1)

Giải : Giả sử cháu 1 tuổi (tức là 12 tháng) thì ông 12 tuổi. Lúc đó ông hơn cháu : 12 - 1 = 11 (tuổi) Nhưng thực ra ông hơn cháu 66 tuổi, tức là gấp 6 lần 11 tuổi (66 : 11 = 6). Do đó thực ra tuổi ông là: 12 x 6 = 72 (tuổi) Còn tuổi cháu là: 1 x 6 = 6 (tuổi) thử lại 6 tuổi = 72 tháng; 72 - 6 = 66 (tuổi) Đáp số: Ông: 72 tuổi Cháu: 6 tuổi

*Ví dụ 2: Một vị phụ huynh học sinh hỏi thầy giáo: "Thưa thầy, trong lớp có bao nhiêu học sinh?" Thầy cười và trả lờii: "Nếu có thêm một số trẻ em bằng số hiện có và thêm một nửa số đó, rồi lại thêm 1/4 số đó, rồi cả thêm con của quý vị (một lần nữa) thì sẽ vừa tròn 100". Hỏi lơp có bao nhiêu học sinh?

Giải: Theo đầu bài thì tổng của tất cả số HS và tất cả số HS và 1/2 số HS và 1/4 số HS của lớp sẽ bằng: 100 - 1 = 99 (em) Để tìm được số HS của lớp ta có thể tìm trước 1/4 số HS cả lớp. Giả sử 1/4 số HS của lớp là 1 em thì cả lớp có 4 HS Vậy: 1/4 số HS của lứop là: 4 : 2 = 2 (em). Suy ra tổng nói trên bằng: 4 + 4 + 2 + 1 = 11 (em) Nhưng thực tế thì tổng ấy phải bằng 99 em, gấp 9 lần 11 em (99 : 11 = 9) Suy ra số HS của lớp là: 4 x 9 = 36 (em) Thử lại: 36 + 36 = 36/2 + 36/4 + 1 = 100. Đáp số: 36 học sinh.

Phạm Đình Thực
TP.Hồ Chí Minh