TIẾT 3,4 - BÀI 2
KHOAN DUNG

0
1

MỞ ĐẦU

Em hãy tìm và chia sẻ ý nghĩa của một
số câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ về
khoan dung mà em biết.

Ý nghĩa

Đánh kẻ
chạy đi,
không ai
đánh người
chạy lại

Câu tục ngữ

Câu tục ngữ khẳng định sự
cần thiết của lòng bao dung và
thức tỉnh mỗi người khi không
may phạm sai lầm phải nhìn
thẳng vào sự việc, chịu trách
nhiệm với lỗi lầm của mình.

0
1

MỞ ĐẦU

Em hãy tìm và chia sẻ ý nghĩa của một
số câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ về
khoan dung mà em biết.

Ý nghĩa

Đất có chỗ bồi
chỗ lở, ngựa
có con dở con
hay

Câu tục ngữ

Cuộc sống có thăng trầm, và
mọi người đều trải qua những
thời kỳ khó khăn. Để đối nhân
xử thế một cách tốt đẹp, chúng
ta nên hiểu và thông cảm với
người khác trong những thời
điểm khó khăn.

0
2

KHÁM
PHÁ

1. Khái niệm, biểu hiện và giá trị của khoan dung

“Bình Ngô Đại Cáo” của Nguyễn Trãi là một áng thiên cổ hùng
văn không chỉ cho thấy một trang sử hào hùng của dân tộc mà
còn mang đến cảm nhận sâu sắc về truyền thống khoan dung
của cha ông ta:
"Quân giặc các thành khốn đốn, cởi giáp ra hàng.
Tướng giặc bị cầm tù, như hổ đói vẫy đuôi xin cứu mạng;
Thần vũ chẳng giết hại, thể lòng trời ta mở đường hiếu sinh.
Mã Kì, Phương Chính cấp cho năm trăm chiếc thuyền, ra đến
biển mà vẫn hồn bay phách lạc;
Vương Thông, Mã Anh phát cho vai nghìn cỗ ngựa, về đến
nước ma vẫn tim đập chân run.
Họ đã tham sống sợ chết, mà hòa hiếu thực lòng;
Ta lấy toàn quân là hơn, để nhân dân nghỉ sức".

Em hãy nêu
việc làm của
các chủ thể
trong những
thông
tin
trên và cho
biết ý nghĩa
của những
việc làm đó?

1. Khái niệm, biểu hiện và giá trị của
khoan dung

“Bình Ngô Đại Cáo” của Nguyễn Trãi là một
áng thiên cổ hùng văn không chỉ cho thấy một
trang sử hào hùng của dân tộc mà còn mang
đến cảm nhận sâu sắc về truyền thống khoan
dung của cha ông ta:
"Quân giặc các thành khốn đốn, cởi giáp ra
hàng.
Tướng giặc bị cầm tù, như hổ đói vẫy đuôi xin
cứu mạng;
Thần vũ chẳng giết hại, thể lòng trời ta mở
đường hiếu sinh.
Mã Kì, Phương Chính cấp cho năm trăm chiếc
thuyền, ra đến biển mà vẫn hồn bay phách lạc;
Vương Thông, Mã Anh phát cho vai nghìn cỗ
ngựa, về đến nước ma vẫn tim đập chân run.
Họ đã tham sống sợ chết, mà hòa hiếu thực
lòng;
Ta lấy toàn quân là hơn, để nhân dân nghỉ
sức".

Nguyễn Trãi đã vạch ra nhiều tội ác của
giặc Minh đối với nhân dân ta, như:
“Nướng dân đen trên ngọn lửa hung
tàn/ Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ”.
Nhưng khi nghĩa quân Lam Sơn toàn
thắng, chủ tướng Lê Lợi chẳng những
không ra lệnh giết hại kẻ thù, mà ngược
lại, ông còn có những hành động nhân
đạo, như: cấp cho thuyền và ngựa, xe
cho quân Minh rút về nước.
+ Thể hiện lòng khoan dung,
nhân văn, nhân đạo của nhân
dân Việt Nam.
+ Góp phần giúp “dập tắt
muôn đời chiến tranh”, “mở ra
muôn thuở thái bình”, đỡ hao
tổn thêm xương máu của
nhân dân hai nước.

Em hãy nêu việc làm của các chủ thể trong những thông tin trên
và cho biết ý nghĩa của những việc làm đó?
Thông tin 2. Trong “Tuyên ngôn độc lập” của
nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, Chủ tịch Hồ
Chí Minh đã chỉ rõ: “Trước ngày 9 tháng 3, biết
bao lần Việt Minh đã kêu gọi người Pháp liên minh
để chống Nhật. Bọn thực dân Pháp đã không đáp
ứng, lại thẳng tay khủng bố Việt Minh hơn nữa.
Thậm chí đến khi thua chạy, chúng còn nhẫn tâm
giết nốt số đông tù chính trị ở Yên Bái và Cao
Bằng.
Tuy vậy, đối với người Pháp, đồng bào ta vẫn giữ
một thái độ khoan hồng và nhân đạo. Sau cuộc
biến động ngày 9 tháng 3, Việt Minh đã giúp cho
nhiều người Pháp chạy qua biên thuỳ, lại cứu cho
nhiều người Pháp ra khỏi nhà giam Nhật và bảo
vệ tính mạng và tài sản cho họ."

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: mặc dù
thực dân Pháp có nhiều hành động đàn
áp nhân dân Việt Nam; tuy nhiên, đối với
người Pháp, nhân dân Việt Nam vẫn giữ
một thái độ khoan hồng và nhân đạo. Khi
Nhật đảo chính Pháp (ngày 9/3/1945),
nhân dân Việt Nam đã giúp cho nhiều
người Pháp chạy qua biên thuỳ, lại cứu
cho nhiều người Pháp ra khỏi nhà giam
Nhật và bảo vệ tính mạng và tài sản cho
họ.

Lòng khoan dung, nhân
văn, nhân đạo của nhân
dân Việt Nam.

Khái niệm Khoan dung

Biểu hiện Khoan dung

Tha thứ cho chính mình

Khoan dung là rộng
lòng tha thứ.

Tha thứ cho người khác khi họ
đã biết hối hận và sửa chữa lỗi
lầm
Lắng nghe và tôn trọng sự khác
biệt của người khác
Không cố chấp, hẹp hòi, định kiến.

Ý nghĩa của khoan dung
Khoan dung giúp
người mắc lỗi có
động lực khắc
phục khuyết điểm,
phát huy ưu điểm
để sống tích cực
hơn

Khoan dung giúp
người mắc lỗi có
động lực khắc phục
khuyết điểm, phát huy
ưu điểm để sống tích
cực hơn

3
2

1

Nhờ có lòng khoan
dung, các mối quan hệ
trong xã hội trở nên lành
mạnh, tốt đẹp hơn.

1. Khái niệm, biểu hiện và giá trị của khoan dung
a. Khoan dung: là rộng lòng tha thứ.
b. Biểu hiện của khoan dung:
- Tha thứ cho người khác khi họ biết hối hận và sửa chữa lỗi lầm.
- Tha thứ cho chính mình.
- Không cố chấp, hẹp hỏi, định kiến.
c. Ý nghĩa của khoan dung:
Khoan dung giúp người mắc lỗi có động lực khắc phục khuyết
điểm, phát huy ưu điểm để sống tích cực hơn. Người có lòng
khoan dung luôn được mọi người yêu mến, tin cậy và có nhiều
bạn tốt. Nhờ có lòng khoan dung, các mối quan hệ trong xã hội
trở nên lành mạnh, tốt đẹp hơn.

2. Thực hiện những việc làm thể hiện lòng
khoan dung

2

THỰC HIỆN NHỮNG VIỆC LÀM THỂ HIỆN LÒNG KHOAN DUNG

Dựa vào những biểu
hiện của khoan dung,
em hãy nhận xét về thái
độ, hành vi của các bạn
học sinh trong mỗi
trường hợp trên. Theo
em, thái độ, hành vi của
bạn nào thể hiện lòng
khoan dung?

2

THỰC HIỆN NHỮNG VIỆC LÀM THỂ HIỆN LÒNG KHOAN DUNG

 

Nhận xét: bạn K đã
nhận thức được sai lầm
của minh và bạn ấy
luôn dằn vặt, tự trách
bản thân vì lỗi sai ấy.
Các bạn trong nhóm đã
luôn động viên, an ủi
bạn K.
Các bạn trong nhóm
của K đã có thái độ và
hành vi thể hiện lòng
khoan dung.

 

2

THỰC HIỆN NHỮNG VIỆC LÀM THỂ HIỆN LÒNG KHOAN DUNG

 

Dù mắc sai lầm,
nhưng bạn T đã có ý
thức và hành động
sửa chữa. Tuy vậy,
bạn H vẫn luôn chấp
niệm về lỗi sai của T
và không tha thứ cho
T.
Bạn H đã có thái độ và
hành
động
thiếu
khoan dung

 

VIỆC LÀM THỂ HIỆN LÒNG
KHOAN DUNG:

VIỆC LÀM THỂ HIỆN LÒNG
KHÔNG KHOAN DUNG:

Luôn thể hiện sự thân thiện,
sống chân thành, rộng
lượng, biết tha thứ;

Cằn nhằn, nhiếc móc lỗi
sai của người khác khi họ
phạm sai lầm.

Tôn trọng và chấp nhận sự
khác biệt của người khác;

Nhìn nhận, đánh giá các
sự vật, hiện tượng theo
định kiến và quan điểm cá
nhân.

Phê phán sự định kiến,
hẹp hòi, thiếu khoan dung.

Tỏ thái độ kì thị, phân biệt
vùng miền, dân tộc, tôn
giáo,…

ĐỂ TRỞ THÀNH NGƯỜI CÓ LÒNG KHOAN DUNG, MỖI CHÚNG TA ĐỀU CẦN

01
Luôn thể
hiện sự thân
thiện, sống
chân thành,
rộng lượng,
biết tha thứ,

02
Tôn trọng và
chấp nhận
sự khác biệt
của người
khác;

03
Phê phán
sự định
kiến, hẹp
hòi, thiếu
khoan
dung.

2. Thực hiện những việc làm thể hiện lòng
khoan dung
• Để trở thành người khoan dung, mỗi người cần phải:
- Luôn thể hiện sự thân thiện, sống chân thành, rộng lượng, biết
tha thứ
- Tôn trọng và chấp nhận sự khác biệt của người khác
- Phê phán sự định kiến, hẹp hòi, thiếu khoan dung.

0
3

Bài 1: Em đồng tình, không đồng tình với ý kiến nào
dưới đây? Vì sao?

LUYỆN
TẬP

A. Khoan dung là tha thứ
cho mọi lỗi lầm của người
khác.
B. Khoan dung không chỉ
là tha thứ cho người khác
mà còn là tha thứ cho
chính mình.
C. Không bao giờ phê bình
người khác là biểu hiện
của khoan dung.
D. Khoan dung là tha thứ
cho người khác ngay cả
khi họ không biết hối hận.
E. Đối lập với khoan dung
là hẹp hòi, ích kỉ.

Không đồng tình: Biểu hiện của khoan dung là: Tha thứ
  cho người khác khi họ biết hối hận và sửa chữa lỗi lầm;

 
 
 

Đồng tình: Biểu hiện của khoan dung là: Tha thứ cho
người khác khi họ biết hối hận và sửa chữa lỗi lầm; Tha
thứ cho chính mình; Không cố chấp, hẹp hòi, định kiến.
Không đồng tình: Trước những lỗi sai, thiếu sót của người
khác, chúng ta nên phê bình với tinh thần xây dựng.
Không đồng tình: Chúng ta chỉ nên khoan dung, tha thứ cho người
khác, khi họ nhận thức được sai lầm của bản thân và có thái độ, hành
động sửa chữa

  Đồng tình: Đối lập với khoan dung là hẹp hòi, ích kỉ.

Bài 2: Em hãy xử lí các tình huống dưới đây:
Bố mẹ giao cho V nhiệm vụ dọn Nếu em là bố mẹ của V, em sẽ ứng
dẹp nhà cửa mỗi ngày nhưng V xử như thế nào?
thường xuyên mải chơi quên việc.
Dù bố mẹ đã nhắc nhiều lần
nhưng V vẫn không thay đổi. Một
+ Đợi khi khách ra về; sau đó cùng
lần, có khách đến chơi nhà, V chợt
trao đổi, tâm sự với V.
nhận thấy bố mẹ rất ngượng với
+ Trong quá trình trao đổi, em luôn
khách khi nhà cửa bừa bộn.
thể hiện thái độ: nhẹ nhàng, cởi mở
và rộng lượng, sẵn sàng tha thứ khi
V nhận thức được lỗi sai và quyết
tâm thay đổi.

Bài 2: Em hãy xử lí các tình huống dưới đây:
Gia đình bà A luôn không tuân thủ Nếu em là hàng xóm của bà A, em
các quy định chung của tập thể, sẽ ứng xử như thế nào?
hay to tiếng với mọi người trong
khu phố. Mặc dù, tổ trưởng dân
phố đã nhắc nhở nhiều lần nhưng + Chấp nhận lời xin lỗi của bà A;
gia đình bà A vẫn không thay đổi. đồng thời khuyên nhủ các gia đình
Qua thời gian, bà A nhận thấy khác trong tổ dân phố bỏ qua
hàng xóm lạnh nhạt, xa lánh thì những thiếu sót của gia đình bà A
cảm thấy ngượng ngùng và hối lỗi. trong thời gian qua.
Trong cuộc họp của tổ dân phố, bà + Thường xuyên động viên và giúp
A đã có lời xin lỗi với bà con tổ đỡ, hướng dân gia đình bà A thực
dân phố và hứa sẽ sửa đổi.
hiện đúng các quy định chung của
tổ dân phố.

Câu 3. Em hãy thực hiện yêu cầu sau

 Có ý kiến cho rằng: “Sức mạnh
của lòng nhân ái và bao dung
có thể cảm hóa được lỗi lầm
của con người”. Từ những hiểu
biết của em về khoan dung, em
hãy thuyết trình về ý kiến trên
và lấy ví dụ thực tế để chứng
minh.

Add Text

Easy to change
colors, photos
and Text.

Câu 4 : Em hãy kể lại một vài tình huống mà em đã thể hiện lòng
khoan dung với mọi người và với chính bản thân em.

0
4

VẬN
DỤNG